Łomianki wojenne

Oddając dwa i pół roku temu w ręce Czytelników monografię „Dawne Łomianki”, Regionalne Stowarzyszenie Promocji Łomianek sygnalizowało wolę kontynuowania prac nad dalszym poznawaniem historii naszej gminy. Ostatnim owocem tych działań jest przygotowywana do druku nowa książka obejmująca dzieje gminy w latach ostatniej wojny, zatytułowana roboczo „Łomianki wojenne”. Zamiarem autorów było przedstawienie wydarzeń mających miejsce na naszym terenie i losów mieszkańców począwszy od kampanii wrześniowej 1939 r., poprzez konspirację i walkę z okupantem, a skończywszy na pierwszych dniach po zakończeniu wojny w 1945 r.

Pierwszą publikacją zawierającą częściowo pewną garść informacji o naszym terenie z tamtego okresu była wydana w 1961 r. książka Józefa Krzyczkowskiego „Szymona” pt. „Konspiracja i Powstanie w Kampinosie 1944”. Jak nas informuje autor we słowie wstępnym do owej pracy, powstanie tej książki zawdzięcza w dużej mierze relacjom byłych partyzantów i żołnierzy VIII Rejonu AK, do których w 1956 r. rozesłał 200 ankiet z odpowiednimi pytaniami dotyczącymi ich działalności. Znamienny jest fakt, że odpowiedziało na nie zaledwie ok. 25% ankietowanych, co staje się w pełni zrozumiałe, gdy uświadomimy sobie, iż ujawnianie swej przynależności do AK w tamtym czasie związane było z uzasadnionymi obawami przed możliwymi represjami ze strony komunistycznych władz. Pokazowe procesy i surowe wyroki, jakie w okresie stalinizmu zapadały na patriotów walczących z okupantami, skutecznie zamykały ludziom usta, tak że woleli zabrać swe wspomnienia do grobu, niż narazić relacjami siebie i rodzinę. Pomimo nastania w 1956 r. tzw. „odwilży” po czasach powojennego, komunistycznego terroru, silny nacisk ideologiczny komunistycznych władz odcisnął wyraźne piętno na książce „Szymona”. Obecnie, po latach, czytając ją bez emocji po raz drugi, można wyraźnie dostrzec, jak autor sprytnie zmaga się z cenzurą, podlewając na siłę tekst ideologicznym sosem, by móc przekazać Czytelnikom choć część prawdy o działaniach AK na naszym terenie.

Nasza publikacja jest na szczęście pozbawiona wątków ideologicznych, lecz ponowne podjęcie po tylu latach tego samego tematu ma tę słabą stronę, że zabrakło już wielu, którzy mogliby teraz bez obaw dzielić się z nami swymi wspomnieniami. Tym większe podziękowania pragniemy skierować do rodzin bohaterów opisywanych wydarzeń, do dzieci, wnuków, sąsiadów, czy świadków za przekazane nam relacje, fotografie i dokumenty. Nie zamierzamy zmieniać historii, ani pisać jej po raz drugi.

W odróżnieniu od publikacji „Szymona”, skupiliśmy się głównie na tym, co działo się w naszej gminie, lub ważnych wydarzeniach, w których uczestniczyli nasi mieszkańcy poza jej granicami. Szereg opisanych już wcześniej zdarzeń wzbogacono wieloma nieznanymi szczegółami, odkryto wiele nowych ciekawych faktów, uzupełniono i poprawiono szereg nieścisłości, a przede wszystkim zadbano, by zawrzeć w naszej pracy możliwie pełną liczbę nazwisk i pseudonimów osób z naszego terenu zaangażowanych w konspirację i walkę z okupantem. Dodatkowym atutem książki jest bogaty materiał ilustracyjny.

Informując o przygotowanym materiale do naszej nowej książki zapewniamy, iż dołożymy starań, aby nie czekała ona zbyt długo na wydanie i możliwie szybko trafiła do rąk Czytelników.

Zakończywszy podstawowy etap prac, pragniemy podziękować za pomoc w gromadzeniu materiałów następującym osobom: Krystynie Atys (z d. Majewskiej), Cezaremu Bogdańskiemu, Teresie Cegłowskiej (z d. Królak), Mieczysławowi Dąbrowskiemu, Leokadii Gawor (z d. Bentyn), rodzinie Gozdek, Teresie Koca (z d. Sikorskiej), Janowi Konopce, Marii Krawczyk (z d. Wyszyńskiej), Zygmuntowi Krukowskiemu, Urszuli Król (z d. Baran), Wojciechowi Makólskiemu, Zofii Niegodzisz, Tadeuszowi Paziewskiemu, Stefanowi i Michałowi Radzikowskim, Jerzemu Regulskiemu, Stefanii Ryczaj (z d. Kajszczak), Irenie Sajdak, Bogusławowi Sikorskiemu, Mieczysławowi Sotomskiemu, Ryszardowi Szcześniakowi, Poli Urbaniak (z d. Liszewskiej), Jerzemu Wojciewskiemu, Leonowi Zawitajowi i wszystkim innym wspomagającym nas w tej pracy. Liczymy, iż nowa publikacja przyczyni się w znacznym stopniu do pogłębienia wiedzy o historii Łomianek i ludziach tu mieszkających.

js Opublikowane przez: